Zdefiniowanie zjawisk

Dążenie do możliwie jednoznacznego zdefiniowania zjawisk i pojęć prawnych na gruncie obowiązującej konstytucji i ustawodawstwa, ustalenie wyraźnych kryteriów klasyfikacji tych zjawisk zapoczątkowane przez Kełsena, Frohlicha, Merkia oraz wybitnych prawników austriackich okresu powojennego i współczesnych, niezależnie od niekwestionowanych osiągnięć szkoły, wskazują na trudność znalezienia niekiedy takich kryteriów. Problematyka samorządu (Selbstverwaitung) umieszczona była, począwszy od znanego dzieła Merkia AUgemeines Verwaltungsrecht (1527), w podręcznikach i opracowaniach prawa administracyjnego. W nauce prawa konstytucyjnego w Austrii umiejscowiono ją w dziale ,..administracja" („Yerwaltung") . W przeciwieństwie do nauki niemieckiej i szwajcarskiej, a więc nauki państw, gdzie historycznie samodzielność gmin oraz związków samorządowych (kupieckich, rzemieślniczych) była znaczna, a ich tradycje sięgają średniowiecza, nauka austriacka ma nieco ,.łatwiejsze" zadanie. Stan prawny wynikający z Konstytucji Federalnej z 1920 r. (B-VG), z ramowej ponad 120-letniej ustawy o gminach oraz orzecznictwa jednoinstancyjnych trybunałów konstytucyjnego i administracyjnego nie dopuszcza tak znacznego zróżnicowania prawnoustro-jowego i tak wielu wątpliwości interpretacyjnych, jakie istnieją w krajach niemieckich i Szwajcarii. Począwszy od rewolucji francuskiej w 1789 r. w nawiązaniu do teorii prawa natury uważano, iż gminy (oraz miasta) są w pełni niezależne od władzy centralnej (decentralizacja), a co więcej, jakby naturalnie, całkowicie niezależne od państwa (władza municypalna —pouvoir municipale). Twierdzenia te znalazły odzwierciedlenie również w krajach niemieckich, chociaż Prusy przyjęły własną drogę tworzenia samorządu miast i gmin począwszy od ordynacji miejskiej Karola von Steina z 1808 r.